A $hort $tory; ofwel: wat is een goed verhaal waard?

Het klinkt misschien gek maar visie, strategie en zelfs de beurskoers van een onderneming zijn feitelijk verhalen. Verhalen die het moeten opnemen tegen andere verhalen. En dat geldt a fortiori voor beursgenoteerde ondernemingen. Een beursnotering is als het ware een propositie in de vorm van een verhaal aan het adres van kapitaalverstrekkers, lees: aandeelhouders.

 

Zolang de verhalen van de onderneming superieur zijn, is er niets aan de hand. Maar zodra de verhalen van buiten overtuigender klinken, loopt de onderneming achter de feiten aan met een levensgroot probleem op de nek. En omdat er voor verhalenvertellers van buiten enorme koerswinsten te boeken zijn met verhalen die het beter doen dan de officiële versie, is het zaak dat ondernemingen zich voorbereiden op deze battle of stories. Dat zagen we indertijd bijvoorbeeld bij het gevecht om ABN AMRO en zeer onlangs in The Big Short War rondom Herbalife.

 

Grieks drama

Eerst even terug in de tijd. Topman Rijkman Groenink had bij zijn aantreden met veel aplomb het nieuwe verhaal voor De Bank gepresenteerd: ABN AMRO zou binnen vijf jaar bij de top 15 van zakenbanken wereldwijd behoren. Misschien was dat een juiste strategie, maar toen dat verhaal niet uit de verf kwam, gooide hij het roer 180 graden om: ABN AMRO zou een top 10 consumentenbank worden. Misschien was dat een beter verhaal, maar de Raad van Commissarissen had die diametraal andere koers natuurlijk nooit met dezelfde Raad van Bestuur, althans zeker niet met dezelfde CEO mogen inzetten. Dat is volgens mij achteraf het cruciale moment geweest in dit Griekse drama in één bedrijf.

 

Sinister briefje

De bank was met dat nieuwe verhaal, maar met de oude top volstrekt ongeloofwaardig geworden. Hyena's snoven de ontbindingslucht al gauw op. Met 1 procent van de aandelen stopte The Childern’s Investment Fund een sinister briefje in de bus op de Zuidas. De strekking van dát verhaal: ABN AMRO had geen visie en dus geen toekomst. Of de bank zich maar wilde laten overnemen door één grote bank c.q. of ze zichzelf in hapklare brokken wilden ontbinden zodat ze door verschillende banken konden worden overgenomen. Toen daar niet op werd gereageerd, publiceerde het hedgefonds zijn verhaal in internationale media en was de beer los.

 

Eieren

Op de aandeelhoudersvergadering kreeg The Childern’s Investment Fund een meerderheid achter zijn verhaal en met een omkoopsom van ettelijke tientallen miljoenen – een schijntje vergeleken bij de kapitale koerswinst die het hedgefonds opstreek met de demontage van ABN AMRO – koos ook Rijkman Groenink eieren voor zijn geld en werkte braaf mee aan de destructie van De Bank. De rest is geschiedenis.

 

Piramidespel

Deze zomer zagen we een zo mogelijk nóg mooiere illustratie van de stelling dat visie en zelfs de beurskoers zelf een verhaal is. Hedgefonds miljardair Bill Ackman poogde op 22 juli het voedingssupplementenbedrijf Herbalife over de rand van de afgrond te duwen door op een life presentatie aan de financiële wereld duidelijk te maken dat dit bedrijf met een beurswaarde van 6 miljard dollar, als organisatie niet meer is dan een slim opgezet piramidespel. De werkelijke beurswaarde, aldus Ackman, zou onder de 0 US-dollar moeten liggen, ‘vermits er aandelen zouden bestaan met een negatieve waarde’, zo liet hij daarop volgen.

 

Klein bier

In een college van meer dan 3,5 uur probeerde hij de beurskoers onder dat vriespunt te praten. Voor dat verhaal had hij 50 miljoen dollar overgehad. Klein bier vergeleken bij de opbrengst die in het verschiet lag als de financiële wereld zijn verhaal zou slikken: Ackman gokte namelijk voor 1 miljard dollar op een daling van de beurskoers van Herbalife. Daar stonden andere durfinvesteerders als Daniel Loeb met een belang van 8,2% en Carl Icahn (16,5%) tegenover. Zij hadden juist ingezet op een koersstijging en verkondigden dus precies het tegenovergestelde van wat Ackman bij hoog en bij laag beweerde.

 

Bom

Deze battle of stories werd in de media The Big Short War genoemd. Tot zijn niet geringe verbazing en ongenoegen steeg juist de koers na de presentatie van Bill Ackman met maar liefst 15%. Dat komt omdat de verwachting van koersstijging of –daling al ingeprijsd zit in de actuele koers. Dus ook de verwachting dat Herbalife wel eens een flop zou kunnen zijn, zoals Ackmann beweert. En als dan zo’n verhaal die verwachtingen niet waarmaakt, spuit de koers juist de andere kant op. Zo ontplofte de bom die Ackman onder het bedrijf had willen leggen midden in zijn gezicht. Daarmee heeft hem dat verhaal niet 50 miljoen, maar minstens 250 miljoen dollar gekost. 

 

Bob Duynstee

 

Lees ook:

Framing, storytelling in het kort