Spreken in het openbaar: hoe maak je een goed verhaal?

spreken in het openbaar; hoe maak je een goed verhaal?

Spreken in het openbaar. Er zijn er die het haten. Er zijn er die het heerlijk vinden. En er zijn er die het moeten. Dat zegt allemaal niks over het resultaat. Bijna iedereen moet wel eens een presentatie geven, een praatje houden, een verhaal vertellen of speechen. Bij een vergadering, op een congres, tijdens een feest of begrafenis of voor de acquisitie.

spreken, speechen speech, toespraak, lezing, presentatie

Veel mensen zien daar tegenop. Plankenkoorts en spreekangst zitten in dezelfde hoek als doodsangst. Je kunt je er heel gericht in trainen. Maar wat ook wil helpen is een goed verhaal. En op dat laatste gaan we hier wat dieper in.

 

 

Goed verhaal

Hoe maak je als spreker een goed verhaal? Vraag je af wat je wilt gaan zeggen aan wie in welke setting. Dat klinkt als een enorme open deur, maar dat is het natuurlijk niet. Ook al weet je waarvoor je als spreker bent gevraagd, wat het thema is en wie er in de zaal zit, dan zul je toch wat langer met het onderwerp moeten stoeien om een invalshoek en een clou, inzicht, dilemma of pointe (het punt dat je wilt maken) te verzinnen. Eentje. Niet twee of drie. Nee, ééntje. Eentje die ruim binnen het thema valt. Invalshoek en clou zijn het alfa en omega, het begin en het eind van een speech of presentatie. De vraag is dan verder hoe je die twee op een logische en onderhoudende manier met elkaar verbindt. Dat is de rode draad in je verhaal. 

 

 

Positief

Het is vaak onvermijdelijk dat een clou of conclusie iets van een open deur heeft. Helemaal niet erg. Mensen horen graag wat ze zelf ook vinden. Probeer dan wel de rode draad, dus de weg er naar toe niet al te voorspelbaar te maken. Maar maak er ook geen kronkelweg van. Kort en krachtig is altijd beter dan langdradig en onnavolgbaar. Een speech hoeft niet langer dan 5-10 minuten te duren. Dat zijn ongeveer 750 - 1500 woorden. Time van tevoren hoe lang je erover doet. En bedenk: mensen luisteren altijd graag naar een positief verhaal dat op een enthousiaste manier wordt gebracht. 

 

 

Verschil met geschreven tekst

Het grote verschil tussen een gesproken en geschreven tekst is de informatiedichtheid. Daar is in een gesproken tekst veel minder ruimte voor. Dat betekent: geen enerzijds/anderzijds redeneringen, minder nuance. Zo recht mogelijk voor de raap en van dik hout. Vandaar dat je in een speech ook maar één punt moet zien te maken en nooit twee.  

 

 

Binnenkomer

Kleine concrete woorden zijn altijd beter dan grote abstracte woorden waar niemand zich iets bij kan voorstellen. Dat pleit voor beeldend taalgebruik. Gebruik ook niet teveel dure woorden als je ook betaalbare woorden kunt gebruiken. Wat ook altijd goed werkt: hou het onderwerp dicht bij jezelf met een persoonlijke herinnering of een gebeurtenis, maar maak er vooral geen ego-show van. Het gaat om het onderwerp, niet om jou, tenzij je een BN'er bent. Soms werkt het ook goed om iets uit de actualiteit te plukken. Zo'n binnenkomer doet het altijd goed: 'Ik las vanmorgen in de krant dat...' of: 'U heeft onlangs allemaal vast wel gehoord dat...'    

 

 

Oogcontact

Schrijf je verhaal een keer helemaal uit. Vuistregel voor een snelle spreker: 150 woorden is ongeveer 1 minuut spreektijd. Kijk of de conclusie volgt uit wat er aan vooraf gaat. Daar krijg je beter zicht op als je de rode draad onderverdeelt in alinea's, "ijsschotsen" die van je opening naar je clou voeren. Vat die ijsschotsen samen in kernwoorden. Eigenlijk zou je dan je verhaal moeten kunnen vertellen alleen op basis van die kernwoorden. Het is helemaal niet erg als je dan wat details van je verhaal vergeet, zolang je maar de rode draad vasthoudt. Dan kom je ook los van het papier. Maak in elk geval oogcontact met je gehoor - zeker voordat je begint - en laat je mimiek en lichaamstaal op een natuurlijke manier corresponderen met passages van je verhaal.

 

 

Beeld

En tot slot: probeer je hetgeen je vertelt ook daadwerkelijk vóór te stellen. Haast tastbaar. Als je zelf niet gelooft in wat je staat te vertellen, of als je er zelf geen beeld bij krijgt, krijgt je gehoor dat zeker niet. 

Bob Duynstee

Print Friendly and PDF

Verder praten over een speech, speechen, een lezing of presentatie?

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Boeken over spreken in het openbaar:

Lees meer blogs: