Tips voor een rake column

De column is een kort stukje van pakweg 600 woorden. Het Nederlandse woord cursiefje komt nog het dichtst in de buurt. Vaak op een vaste plek in een krant of tijdschrift. Een plek die vaak gedurende enige tijd door dezelfde columnist wordt bezet.

Inhoudelijk zijn de kenmerken: puntig en persoonlijk. Alleen een portretfoto bij een stukje tekst maakt het nog niet persoonlijk. Het gaat om de opvatting, om het standpunt, om het inzicht. Zwart-wit. Dus geen grijze enerzijds-anderzijds gedachten. Een columnist wil een punt maken. Eén, niet twee of drie. Nee één! Dat heeft de column gemeen met de speech. En er moet altijd emotie in zitten. Dat kan ontroering zijn, melancholie of euforie. Maar wat het ook is, het gaat ook om de manier waarop iets verwoord wordt. Een columnist is een taalvirtuoos. Hij of zij kan in een of twee pennenstreken een gedachte of een gevoel onder woorden brengen en op die manier zelfs de subtielste emotie met het publiek te delen. 

dispositie van de columnist

De hyperbool oftewel de overdrijving is in dit genre een veel gebezigd stijlkenmerk. Een opvatting alleen maakt dus nog geen column. Veel columnisten vegen vloeren aan of mantels uit. Ja, een columnist schrijft beeldend. Ironie, ergernis, woede, scepsis, cynisme, sarcasme en spot zijn prachtige emoties van waaruit een columnist kan vertrekken. W.F. Hermans spuwde gal en zijn bijtende columns in NRC lieten tegenstanders geamputeerd achter. En Jan Blokker kon zich in de Volkskrant zo vrolijk maken om zaken, dat hoofdrolspelers meteen een lange vakantie boekten. Afgeserveerd. Columnisten winden zich nu eenmaal graag professioneel op. 

positie van de columnist

Dat maakt de column een uitdaging voor wie belangrijk is (of zichzelf belangrijk vindt) en verantwoordelijkheid draagt. Toch zien we bestuurders en bewindspersonen zich vaak uitdrukken in de vorm van een column. Maar dan heeft de aanduiding 'column' vaak meer te maken met de lengte dan met de inhoud. Dat soort stukjes zou je eigenlijk weer een kolom moeten noemen, waar het Engelse woord 'column' van is afgeleid. De verticale lay-out van zo'n rubriek deed denken aan een Griekse zuil. 

Tips voor het schrijven van een column

Zoek aansluiting bij een actualiteit waar je wat mee hebt. Kies daarin een opvatting, stelling of mening en een emotie - humor, scepsis, ergernis, liefde - waar je opgewonden van raakt en bedenk een originele invalshoek. 

 

Het gaat om één actualiteit, één voorval, één item, één invalshoek. Geen twee of drie. Concentreer je op dat ene aspect en op de emotie die dat aspect bij je oproept. Kwadrateer de emotie.

 

Inventariseer welke tastbare, zintuiglijke beelden en associaties bij dat ene voorval horen: gezichten, kleding, woordgebruik, houding, citaten, voorwerpen, settings, weersomstandigheden, achtergronden. Probeer het allemaal letterlijk voor je te zien - want de columnist schrijft beeldend - en vraag jezelf af waar je nou juist zo blij of boos van wordt? Wat precies? En wat precies precies?   

 

Deel je column in, in een begin, midden en eind. Maak meteen duidelijk waar de column over gaat en welke emotie daar bij hoort. Eindig met een uitsmijter waarmee je je punt nog een keer goed maakt. Daar moet je vanaf het begin naar toe roeien en zorgen dat je ook weer snel genoeg 'aan de kant' komt, want de column is een kort stukkie. 

 

Als het stoom uit je oren komt, je nekharen overeind staan, je zwijmelt van geluk of kwispelt van plezier begin je met schrijven. Korte zinnen. Of zoals leermeester Jan Blokker zei: 'korte klappen'.  

 

 

Bob Duynstee 

Print Friendly and PDF

Verder praten over een column?

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.



Commentaar schrijven

Commentaren: 0