Hoe maak je zonder stress je jubileumboek tot een succes?

Tips voor het maken van een jubileumboek, vakboek of een gelegenheidsuitgave

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot (voorzitter Carnegie Stichting) reikt het jubileumboek Bouwen aan Vrede uit aan de Koning: 'Your Majesty, Secretary General of the United Nations, Prime minister, your excellencies; we chose an Amsterdam based firm-DuynsteePolak- as being the most promising production team.' 

Jubileumboek maken? Of andere gelegenheidsuitgave maken?

Jubileumboek maken

Anders dat een vakboek of een managementboek kun je een jubileumboek of gelegenheidsuitgave heel goed als organisatie zelf uitgeven. Sterker: daar is zelfs veel voor te zeggen. Een ISBN-nummer aanvragen is een fluitje van een cent. Jubileumboeken of andere gelegenheidsuitgaven zijn one-offs. Daar hebben uitgevers minder ervaring mee. En in elk geval geen tijd voor. Ook niet met zoiets als fondsenwerving of promotie. Dan ben je als opdrachtgever gewoon nummer 13 in het dozijn. Dus doe het net als in de filmindustrie, waar productie en distributie gescheiden zijn. Tot genoegen. Want de distributie kunnen uitgevers natuurlijk prima voor hun rekening nemen, al is dat met een ISBN-nummer niet eens meer nodig.

Ervaring 

Wij hebben samen met onze creatieve kring ruime ervaring met boekprojecten. Behalve het jubileumboek voor het 100-jarige Vredespaleis in Den Haag, tekenden wij voor Ridders in de Bijlmer, voor het jubileumboek 75 jaar Strukton, het 'Wij Amsterdamsche Studiosi' over 150 jaar studentengeschiedenis in Amsterdam en een hele serie vakboeken, waaronder de Leerhuisreeks van de gemeente Amsterdam, Krassen op de eeuwigheid, over de stedelijke ontwikkeling van Amsterdam en eigen producties als 'De verborgen verleiding' over de geschiedenis van ons ondergoed, Durven, Doen en Doorgaan, handboek voor ZZP'ers en De carrière van een druif, een boekje over wijn.  

 

 

Vakboek of managementboek maken

Voor een vakboek of managementboek is het juist wel handig om dat via een uitgever te laten lopen. Daar kan het logo van een uitgever als een soort kwaliteitskeurmerk gelden. Denk aan Kluwer voor juridische uitgaven en Elsevier voor medische uitgaven. Bovendien kent zo’n uitgever de afzet- en promotiekanalen binnen het vakgebied als geen ander. En ze hebben daar uiteraard een professioneel netwerk om de kwaliteit van de uitgave te bewaken. Dat alles geldt echter niet voor jubileumboeken en gelegenheidsuitgaven. Kaas van de terugverdiencapaciteit? Daar hebben uitgevers niet van gesmikkeld. Fondsenwerving? Geen ervaring. Promotie? Geen netwerk. En voor het projectmanagement van een jubileumboek of gelegenheidsuitgave hebben ze gewoon geen tijd, als ze er al ervaring mee hebben.

Concept

Elk boek begint met een concept: wat wordt het idee achter het boek? Wordt het een chronologische wandeling door de ontwikkeling van de organisatie? Of wil je juist de huidige context centraal stellen en af en toe teruggrijpen op het verleden? Ga je werken met interviews? En zo ja, hoe dan? Hoe ga je om met beeld? Er zijn eindeloos veel mogelijkheden. In het concept leg je het basisidee voor het boek vast. Dat is nooit een keurslijf. Veranderingen in het concept kunnen in de beginfase van het project besproken worden. Is de auteur eenmaal volop in touw, dan wordt het steeds lastiger om het concept nog te veranderen.  

 

 

Plan van aanpak

Behalve een concept is ook een plan van aanpak voor een jubileumboek of gelegenheidsboek een must. Inclusief een planning. In het plan van aanpak staan de randvoorwaarden: programma van eisen van de opdrachtgever, omvang, globale opzet, doel, doelgroepen, organisatie, tone of voice, verhouding tekst/beeld en planning.

 

 

Projectplan

Bij een jubileumboek of gelegenheidsuitgave gaat het om stevige opdrachten. Niet elke willekeurige professionele tekstschrijver is dat gewend. Bij grote schrijfprojecten maakt ook de auteur een specifiek projectplan (onderzoek, hoofdstuk-indeling, planning schrijfproces etc.) zodat ook dit proces te volgen en te managen is. Bij een jubileumboek of een gelegenheidsboek is dat essentieel omdat je daar met een harde deadline hebt te maken.  


Research

Soms is het nodig om een of meerdere archieven te raadplegen. Dan is het wel zo handig als de auteur de weg weet. Archiefonderzoek is een vak apart. Niet dat je dat als auteur niet snel in de vingers kunt krijgen, maar het kan wel helpen als de auteur ervaring heeft met archiefonderzoek.  Net als met interviewen. Interviews zijn namelijk ook een bron van informatie.

 

 

Schrijfproces

Het schrijfproces kan een heel eenzaam proces zijn en dat brengt risico’s met zich mee. Zeker omdat een jubileumboek, gelegenheidsboek of liber amicorum vaak een harde opleverdatum kent. Maar ook afgezien daarvan is het niet verstandig om de auteur(s) teveel de vrije hand te geven. Natuurlijk, een broedende kip moet je niet storen, maar als het ei eenmaal is gelegd wil je als projectmanager er wel graag bovenop zitten hoe van het kuikentje een kloeke kip wordt gemaakt. 

 

  • Tip: Pak het schrijven van een boek projectmatig en (dus) planmatig aan. Maak er een project van en zet er projectmanagement op.
  • Tip: Plan regelmatig als opdrachtgever een redactieoverleg zodat je eventuele hick-ups tijdig signaleert. Nodig daarbij ook de vormgever uit, zodat die zich alvast een beeld kan vormen van het verhaal en de indeling.  

Beeldredactie

Beeld is een verhaal apart. Niet dat in elk boek altijd met beeld (fotografie, illustraties, infographics) gewerkt hoeft te worden. Een goed leesboek kan prima zonder. Maar in 9 van de 10 jubileumboeken en gelegenheidsuitgaven wordt met beeld gewerkt. Dat kan historisch beeldmateriaal zijn of eigentijdse fotografie. Hoe dan ook is het beeldverhaal een apart verhaal dat aparte aandacht verdient. Vandaar dat een beeldredacteur soms een uitkomst is.  

 

 

 

Redactionele opmaak

Bij de opmaak van een jubileumboek of gelegenheidsuitgave gaat het altijd om een redactionele opmaak. Zoek dus een vormgever die ervaring heeft met longcopy. En dat heeft niet elke vormgever. Redactionele vormgeving is een vak apart met noten, beeld, illustraties, infographics, tekstkaders, streamers en bijschriften. Een redactioneel vormgever begrijpt en accentueert de indeling en de bedoeling van je boek.

 

  • Tip: Soms is het te overwegen om van het omslag een apart project te maken. Misschien zelfs met een andere vormgever. 

 

Drukwerk

Het drukwerk kan een behoorlijke kostenpost zijn bij grote boekproducties. Dan betaalt een buitenlandse drukker zich soms uit. Dat kan op een grote productie zomaar duizenden euro's schelen. Wij hebben goeie ervaringen met drukkers in Litouwen, Turkije en Spanje. Ze spreken goed Engels. Het enige waar je wel rekening mee moet houden is met een iets langere levertijd. 

Kosten en Promotie

Soms is het mogelijk om in de fiscale sfeer te besparen op een boekproject. Vraag naar de mogelijkheden. Voor de verkoop van je boek (als het niet als een puur relatiegeschenk bedoeld is) is promotie noodzakelijk. En dat is nog een reden om niet met uitgevers in zee te stappen. Die komen namelijk niet verder dan het plaatsen van een advertentie in de krant en dan moet het maar gebeuren. Dat zeggen wij niet alleen, maar dat zeggen heel veel auteurs over uitgeverijen. Free publicity in de vorm van recensies en social media vormen de belangrijkste wegen om ruchtbaarheid te geven aan een uitgave. Dat betekent een goed (online) persbericht en creatief zijn met 'insteken' bij radio, televisieprogramma’s en social media. Maar denk ook aan speciale krantenrubrieken als 'De week van' en 'Hollands Dagboek' etc. Dat is nog eens wat anders dan alleen een piepkleine advertentie in de krant. 

Ga naar homepage

Print Friendly and PDF

Interesse in een gratis en vrijblijvend advies of weten hoe je fiscaal kosten bespaart op de uitgave? 

 

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.