Evalueren van voorgenomen beleid

Een project, crisis, conflict of incident kun je alleen achteraf (ex post) evalueren. Het nemen van een beleidsmaatregel kun je ook vooraf (ex ante) evalueren. Waarom en hoe doe je dat?

In mijn blog over het evalueren van een project, een crisis, conflict of incident heb ik laten zien op welke manieren je dat kunt doen en hoe wij dat doen. Dan gaat het om een evaluatie achteraf. Ex post in het jargon. Hier gaat het om de evaluatie ex ante, de evaluatie vóóraf. Kun je dan vooraf iets laten evalueren? Zeker! Beleid bijvoorbeeld. Als je van plan bent om een bepaalde beleidsmaatregel in te voeren, kun je dat na de formuleringsfase natuurlijk doen. Maar dan kom je er misschien achteraf achter dat je het beleid op onderdelen beter net iets anders had kunnen insteken. Om dat te voorkomen, laten organisaties een voorgenomen beleidsmaatregel vooraf evalueren als ze die niet samen met (alle) betrokken partijen hebben kunnen opstellen en formuleren.  

wat is het effect van voorgenomen beleid?

Elke organisatie maakt beleid. Grote overheidsorganisaties doen niet anders. Het is hun core business. Maar ook private ondernemingen zijn voor een belangrijk deel bezig met beleid te maken en te reageren op het beleid van overheden. Dat laatste doorgaans in de vorm van een position paper. Ook gemeentelijke overheden hebben met de beleidsvoornemens uit Den Haag te maken en produceren zelf ook weer lokaal beleid. Wat is nou het effect van voorgenomen beleidsmaatregelen in de vorm van wetgeving, regelgeving, verordeningen of maatregelen? Dat is soms moeilijk in te schatten als niet alle partijen aan tafel hebben gezeten gedurende het beleidsproces. Daarom laten organisaties een beleidsvoornemen vóóraf evalueren: hoe staan burgers, medewerkers of andere doelgroepen tegenover het voorgenomen beleid? Wat zou het draagvlak zijn? Hoe zou het beleid er uit kunnen zien? Waar ligt de balans tussen draagvlak en effect?    

kwalitatieve interviews onder focusgroep

Er zijn twee manieren waarop je zo'n vooronderzoek kunt vormgeven: kwantitatief en kwalitatief. Kwantitatief doen organisaties dat aan de hand van een enquête. Het voordeel is dat je betrekkelijk eenvoudig veel informatie kunt genereren en - afhankelijk van de vraagstelling - kunt kwantificeren. Het nadeel is dat je veel mensen ongerust kunt maken. Met een serie kwalitatieve interviews onder een focusgroep loop je dat risico niet of minder. Bovendien haal je veel meer 'kleur' en nuance op. Wij interviewen en splitsen de informatie uit naar relevante facetten van het voorgenomen beleid zoals draagvlak, krachtenveld, inhoud, benodigde resources, sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen, moment van invoering en wijze van invoering. 

Reactie schrijven

Commentaren: 0