· 

Hoe organiseer je een brainstorm

Onze brainstorms zijn gestructureerd en opbrengst-gericht. De thematiek heeft altijd met strategie te maken, met het verhaal of met communicatie. Het zijn geen potjes vrijdenken of ver plassen. Alle deelnemers staan ten dienste van de opgave. Is die helder? Zit iedereen op hetzelfde spoor? Pas als we zeker weten dat iedereen in dezelfde zandbak zit, gaan we beginnen.

Een brainstorm helpt bij vragen als: we willen een corporate story maken, maar hoe? We moeten veranderen, maar wat wordt het verander-verhaal? We willen een communicatieplan maken voor het veranderingsproces, maar hoe? We willen een magazine maken, maar welke onderwerpen kunnen daarin aan de orde komen? We willen een jubileumboek maken, maar hoe zou dat verhaal eruit kunnen zien? We willen met een position paper ons punt maken, maar we kunnen de argumentatielijn niet op papier krijgen. We willen een nieuwe website, maar hoe zou die er qua indeling en uitstraling uit moeten zien? Een brainstorm kan gaan over een klantgericht werken, over een manier om een thought leadership positie te bereiken of om een slogan te bedenken.

spelregels van de brainstorm

Er zijn een paar spelregels en het is goed om die van tevoren met elkaar door te spreken. De belangrijkste spelregel is dat de uitkomst van een brainstorm het product is van een gezamenlijke inspanning. We creëren samen een sfeer waarin we elkaar prikkelen en pompen samen de ruimte vol met ideeën en associaties. De één pluk daar dit idee uit en de ander dat idee. Als appels. Maar de boom vol rijpe appels hebben we daar samen geplant. 

uit de comfortzone

Vrij denken is niet hetzelfde als vrijblijvend denken. Wij zijn ons bewust van de investering in deelname door de organisatie. De brainstorm is een creatief proces en de opbrengst van dat creatieve proces in de zin van ideeën, richtingen van ideeën, concepten en blauwdrukken bepaalt straks wel de kwaliteit van het verhaal of de oplossing. Daarvoor moeten we vaste denkpatronen doorbreken, de patronen waarin iedereen zit opgesloten. En als dat je comfortzone is, dan proberen we je daaruit te ontvoeren. Dankzij creatieve oefeningen doorbreken we die denkblokkades en krijg je toegang tot andere gebieden in je hoofd. We gaan de opgave vanuit onverwachte invalshoeken bekijken met aandacht voor spontaniteit. Daarbij letten we op het energieniveau in de groep. 

voorbereiding van de brainstorm

Bij een brainstorm van 1001 is de opgave de opdrachtgever. En niemand anders. Inspiratie opdoen is het doel. Dat begint met de analyse of de probleemverkenning, waarbij ook de oorzaken van het probleem of de uitdaging worden belicht. Dat noemen wij de blauwe fase. Die fase gaat uiteraard aan de brainstorm vooraf en in die fase kun je ook beoordelen of de opgave brainstorm-waardig is. Niet elke opgave leent zich namelijk voor een brainstorm. Maar als de opgave brainstorm-waardig is, dan zijn deelnemers ook ruim van tevoren in de probleemverkenning meegenomen. Behalve de analyse verzamel je ook artikelen, blogs, TED-talks, video's of ander materiaal dat relevant is voor de opgave. Zorg ervoor dat iedereen deze informatie ruim op tijd, dus minimaal één week voor de brainstorm ook binnen heeft. 

randvoorwaarden van de brainstorm

Daarnaast maken wij van tevoren een draaiboek voor de brainstorm met een globaal tijdschema zodat we tijdens de brainstorm niet in tijdnood komen. Denk ook eens na over een andere ruimte dan een vergaderruimte op kantoor. Een café, theater of atelier doet soms wonderen. De brainstorm-leider let op proces en resultaat en stimuleert het denkproces met werkvormen en creatieve denktechnieken. Werkvormen kunnen zowel individueel, als in groepjes en gezamenlijk worden aangevlogen. Zorg er voor dat iedereen voldoende stiften en papier ter beschikking heeft. Zorg ook voor een of meerdere flip-overs en of een presentatiescherm. 

het begin van een brainstorm

Spreek van tevoren duidelijk af dat je aan het eind van de brainstorm de drie beste ideeën de boer op wilt. Dan weet iedereen waarvoor hij/zij deelneemt. Ook al heb je het onderwerp ruim van tevoren aan deelnemers toegestuurd en stapt iedereen met hetzelfde kennisniveau de brainstorm in, toch is het verstandig om eerst te beginnen met de probleemstelling en daar deelnemers even kort op te laten reflecteren. Bijvoorbeeld door deelnemers de opgave en de oorzaken te laten tekenen. Activiteit breekt het ijs. Bovendien wil je de opgave concreet voor je zien. Dus die tekenen we ook centraal op een groot vel papier. Van daaruit mind-mappen we met post-its in blokletters naar de hoofdtakken (thema's) en de zijtakken (sub-thema's). Deze oefening is ideaal als denkoefening voor een magazine of jubileumboek om de context in kaart te brengen. Het is een klassieke mind-mapper. 

fases in de brainstorm

Alle neuzen een andere kant op. Niks is zo killing voor een brainstorm als hiërarchie, angst of een innerlijke controledwang. De brainstorm moet echt een vrijdenk-ruimte zijn zonder hiërarchie. Het is een gezamenlijk proces waarbij alle deelnemers ongeacht rang en stand evenwaardig moeten kunnen deelnemen. Het proces van een brainstorm ziet er schematisch vrij simpel uit: eerst ga je met elkaar zoveel mogelijk ideeën genereren. De een is beter op het doordenken van eigen ideeën, de ander op het doordenken op ideeën van anderen. Niks is te gek en alles mag. Dat wordt ook wel de divergentie-fase genoemd. In die fase haal je samen het net op aan ideeën. In deze fase mogen deelnemers alleen aan de positieve aspecten van eigen en andermans ideeën denken. Dus alleen in het meerdere, nooit in het mindere. Vervolgens komt er een fase waarin je de ideeën of richtingen toetst op hun waarde en haalbaarheid. Dat wordt de convergentie-fase genoemd. Dat is het moment van de waarheid, het  moment waarop je de ideeën gaat toetsen op haalbaarheid en de beste ideeën gaat operationaliseren. Eventueel met een roadmap of basisplan van aanpak erbij. 

onze ervaring met brainstorms

Voor meer dan de helft van onze projecten heeft Bob Duynstee ook een of meerdere brainstorms begeleid. Vijftien jaar lang voor Boer & Croon, maar ook voor jubileumboeken, voor position papers, voor websites en voor corporate stories. Daarnaast heeft Bob ruime ervaring als workshop-leiders bij de Workshop FOCUS en de Workshop Storytelling. Daarnaast treedt hij nu en dan op als dagvoorzitter en moderator op rondetafels. 

voorbeelden van Oefeningen om de creativiteit te prikkelen

  • Begin met de opdracht aan elke deelnemer om zijn/haar twee slechtste ideeën te presenteren.
  • Laat deelnemers een keuze maken uit bekende persoonlijkheden en vraag hoe ze in die rol het probleem zouden oplossen. Bijvoorbeeld als premier Rutte, bondscoach Ronald Koeman, president Donald Trump, Batman, Wonder Woman. 
  • Laat deelnemers om de beurt een woord toevoegen en zo zinnen formuleren die op het onderwerp betrekking hebben. Doe dat een paar keer, net zo lang totdat de woorden spontaan opkomen.
  • Laat iedereen in stilte ideeën in blokletters op A4 schrijven. Andere deelnemers mogen daar ook op voortborduren. Belangrijk is dat iedereen bij deze oefening de stilte betracht.
  • Forceer deelnemers om gedurende 5 - 10 minuten hun stream of consciousness op te schrijven zonder de pen van het papier te halen en alles wat in je opkomt op te laten schrijven.
  • Omdenken: verdeel de groep in twee gelijke teams. Team A moet een concreet plan bedenken om het probleem op te lossen. Team B moet een plan bedenken om het probleem desondanks in stand te houden. 
  • Waarom is het probleem eigenlijk een probleem? Hoe ziet de wereld van de deelnemers er anders uit als het probleem is opgelost?

Ja, ik wil met een brainstorm ideeën en richtingen ontwikkelen:

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Reactie schrijven

Commentaren: 0