· 

Kernwaarden en de zandbak

Wat kun je met kernwaarden als je ze eenmaal hebt? Kijk er eens naar zoals een kind naar een zandbak kijkt. Wat definieert voor hem precies die zandbak? De randen. De randen maken de zandbak tot een veilige setting waarin het kind urenlang zijn creativiteit kwijt kan met alleen maar een schepje, wat zand en een emmertje. Wat die randen van de zandbak voor het kind zijn, zijn de kernwaarden voor een organisatie. Ze vormen het framework waarbinnen medewerkers een ruime mate van vrijheid krijgen toebemeten. Dáár zijn die kernwaarden voor bedoeld. Met zo'n 'zandbak' gaan creativiteit, werkplezier én resultaat er met sprongen op vooruit.

Kernwaarden en communicatie
Wat de randen van de zandbak zijn voor het kind, zijn de kernwaarden voor de organisatie.

Elke organisatie heeft ze wel: kernwaarden. Mooi. Gefeliciteerd met je kernwaarden. En dan? Wat ga je er mee doen? Tja, wat is eigenlijk de bedoeling van kernwaarden? Nou, dat ze richting geven aan het gedrag en daarmee ook aan de individuele keuzes in de organisatie op alle niveaus. Aan het gedrag en de dagdagelijkse keuzes van leiders, managers, staf en medewerkers. Het gedrag naar binnen toe en het gedrag van de organisatie als geheel naar buiten toe. Dus niet alleen in het primaire productieproces, maar in de gedragingen en keuzes (lees: de rolinvulling) bij álle processen, procedures, policies en verantwoordelijkheden in de héle organisatie.

kernwaarden en het sturen van gedrag

Door de kaders aan te geven, geven kernwaarden op een impliciete manier de contouren aan voor welke gedragingen (en dus ook keuzes) men van elkaar mag verwachten en welke NIET. Stel dat resultaatgerichtheid een kernwaarde is. Dan kun je daar op blijven hameren, maar vergeet je dat werkplezier en creativiteit daar voorwaardelijk voor zijn. Dus zul je er voor moeten zorgen dat die de ruimte krijgen. Dat heeft niks met structuur te maken en alles met processen. Er zijn natuurlijk tal van manieren om gedrag te sturen. Van handboeken tot en met micro-management aan toe. Maar die staan bijna altijd creativiteit en werkplezier in de weg. Het voordeel is echter dat ze wel expliciet zijn en dat je als manager eerder het idee hebt dat je daarmee in control bent. Maar is dát waar het in een organisatie om gaat? Of gaat het je om het resultaat?  

kernwaarden en werk

Als het je om het laatste gaat, zet daar dan die kernwaarden ook op in. Je hebt de kernwaarden ontwikkeld vanuit de input uit de hele organisatie. Dan moeten ze ook makkelijk terug te vertalen zijn naar de context van elk onderdeel: wat betekenen ze voor gedragingen en dus keuzes op de werkvloer? Wat betekenen ze voor HR, voor communicatie en voor finance? En wat betekenen ze voor het leiderschap en voor de RvC/RvT? Voor het beleid en de invulling van de strategie? Daar ga je onderling het gesprek over aan. Ieder binnen het eigen team. Ligt het gedrag, liggen de keuzes in lijn met de kernwaarden?

kernwaarden en communicatie

Kernwaarden blijven altijd contouren. Waar je voor moet waken is dat het een handleiding of wetboek wordt vol voorschriften. Aan de andere kant mag je als manager ook verlangen dat medewerkers hun gedragingen expliciet toetsen aan de kernwaarden en dat ze elkaar daar ook op aanspreken. Medewerkers moeten over en weer het gedrag van collega's binnen het framework kunnen snappen. Vervolgens kun je daar als teamleider of manager met hen het gesprek over aangaan en kun je positieve voorbeelden delen (storytelling) met andere teams en de grenzen van het framework aangeven als je vindt dat het gedrag daar, na het gesprek, niet in past of dat er op een punt sprake is van conflicterende kernwaarden. 

kernwaarden, werkplezier en resultaat

Bij vrijheid hoort verantwoordelijkheid. Daar mag je medewerkers dan ook op aanspreken. Hebben medewerkers zich bij hun gedragingen en dagdagelijkse keuzes rekenschap gegeven van de kernwaarde(n) en hebben ze dat onderling ook besproken? Dan ga je als manager open het gesprek aan. Zijn ze zich niet bewust geweest van de kernwaarde(n), of is een bepaald gedrag niet in de groep besproken, dan vraagt dit een meer onderzoekende houding: waarom niet? Maar waar je vooral naar kijkt is naar hoe de vrije ruimte de creativiteit, de bevlogenheid en het werkplezier bevordert. En het resultaat. Dat is namelijk waar je met die kernwaarden op stuurt. 

Verder praten over kernwaarden in je organisatie?

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Reactie schrijven

Commentaren: 0