· 

Kernwaarden en de zandbak

Wat kun je met kernwaarden als je ze eenmaal hebt vastgesteld? Kijk er eens naar zoals een kind naar een zandbak kijkt. Wat definieert voor het kind die zandbak? De randen. De randen maken de zandbak tot een veilige setting waarin het kind urenlang zijn creativiteit kwijt kan met alleen maar een schepje, wat zand en een emmertje. Wat die randen van de zandbak voor het kind zijn, zijn de kernwaarden voor een organisatie. Ze vormen het framework waarbinnen medewerkers een ruime mate van vrijheid krijgen toebemeten. Dáár zijn die kernwaarden voor bedoeld: ruimte en begrenzing. Met zo'n 'zandbak' gaan creativiteit, werkplezier én resultaat er met sprongen op vooruit.

Kernwaarden en communicatie
Wat de randen van de zandbak zijn voor het kind, zijn de kernwaarden voor de organisatie.

Elke organisatie heeft ze wel: kernwaarden. Mooi. Gefeliciteerd met je kernwaarden. En dan? Wat ga je er mee doen? Hoe zet je ze in? Hoe maak je ze levend? Tja, wat is eigenlijk de bedoeling van kernwaarden? Nou, dat ze richting geven aan het gedrag en daarmee ook aan de individuele keuzes in de organisatie op alle niveaus. Aan het gedrag en de dagdagelijkse keuzes van leiders, managers, staf en medewerkers. Het gedrag naar binnen toe en het gedrag van de organisatie als geheel naar buiten toe. Dus niet alleen in het primaire productieproces, maar in de gedragingen en keuzes bij álle processen, procedures, policies en verantwoordelijkheden in de héle organisatie en door iedereen.

kernwaarden en het sturen van gedrag

Door de kaders aan te geven, geven kernwaarden op een impliciete manier de contouren aan welke gedragingen (en dus ook keuzes) men van elkaar mag verwachten en welke NIET. Stel dat resultaatgerichtheid een kernwaarde is. Dan kun je daar op blijven hameren, maar vergeet je dat werkplezier en creativiteit daar voorwaardelijk voor zijn. Die zullen ruimte moeten krijgen. Dat heeft niks met structuur en alles met processen te maken. Er zijn natuurlijk tal van manieren om gedrag te sturen. Van handboeken tot en met micro-management aan toe. Maar omdat daarin vaak de controle centraal staat, staan ze bijna altijd creativiteit en werkplezier in de weg. Terwijl kernwaarden als het goed is de kaders voor een vorm van zelfgeleiding geven.

kernwaarden en werk

Je hebt de kernwaarden ontwikkeld vanuit de input uit de hele organisatie. Dan moeten ze ook makkelijk terug te vertalen zijn naar de context van elk onderdeel: wat betekenen ze voor gedragingen en dus keuzes op de werkvloer? Wat betekenen ze voor HR, voor communicatie en voor finance? En wat betekenen ze voor het leiderschap en voor de RvC/RvT? Daar ga je onderling het gesprek over aan. Ieder binnen het eigen team. En dan kijk je weer eens opnieuw naar het gedrag. Waar zit de ruimte, waar de begrenzing?

kernwaarden en communicatie

Kernwaarden blijven altijd contouren. Waar je voor moet waken is dat het voorschriften worden. Aan de andere kant mag je als leidinggevende ook verlangen dat medewerkers hun gedragingen toetsen aan de kernwaarden en dat ze elkaar daar ook op aanspreken. Medewerkers moeten over en weer het gedrag van collega's binnen de randen van de zandbak kunnen snappen. Vervolgens kun je daar als teamleider of manager met hen het gesprek over aangaan en kun je de grenzen van het framework aangeven als je vindt dat het gedrag daar, na het gesprek, niet in past of dat er op een punt sprake is van conflicterende kernwaarden. 

kernwaarden, werkplezier en resultaat

Bij vrijheid hoort verantwoordelijkheid. Daar mag je medewerkers dan ook op aanspreken. Hebben medewerkers zich bij hun gedragingen en dagdagelijkse keuzes rekenschap gegeven van de kernwaarde(n) en hebben ze dat onderling ook besproken? Dan ga je als manager open het gesprek aan. Zijn ze zich niet bewust geweest van de kernwaarde(n), of is bepaald gedrag niet in de groep besproken, dan vraagt dit een meer onderzoekende houding: waarom niet? Maar waar je vooral naar kijkt is naar hoe de vrije ruimte het werkplezier bevordert. En het resultaat. Dat is namelijk waar je met die kernwaarden op stuurt. 

verder praten?

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Reactie schrijven

Commentaren: 0