Zeven tips voor leiders uit de wereld die storytelling heet

Richtinggevende, samenbindende en bezielende verhalen doen wonderen. Ze geven focus en brengen sfeer, samenhang en verdieping. Stel je alleen al eens voor wat het zou betekenen wanneer iedereen in je organisatie van links tot rechts en van boven tot beneden precies weet wat de bedoeling is van de strategie, dus aan welk script hij of zij eigenlijk elke dag werkt... waartoe... Zeven tips voor leiders uit de wereld die storytelling heet.

Er is zoiets als een intuïtief weten. Zo 'weten' organisaties in welke richting ze zich moeten ontwikkelen. Die richting is niet het gevolg van pogingen in de top om de toekomst te voorspellen en onder controle te krijgen, maar eerder een conversatie waarbij alle leden van de organisatie uitgenodigd worden om mee te praten over de vraag hoe de toekomst van de organisatie eruit moet gaan zien. Op die manier komen organisaties zo dicht mogelijk bij hun evolutionaire doel. En organisaties die zichzelf begrijpen, zijn doelgerichter en productiever. Welke lessen kunnen leiders leren uit de wereld van storytelling? 

1. leiderschap en de corporate story

Storytelling

Duik die eerste honderd dagen ook eens in geschiedenis van de organisatie. Elke leider van elke organisatie wordt nu en dan geconfronteerd met de grote trage vragen van de organisatie: wie zijn we, waar staan we voor, wat is de bedoeling precies en waar zijn we op weg naartoe? Het is de taak van de leider om daarop antwoorden te formuleren en die antwoorden ook uit te dragen. Maar ga die antwoorden alsjeblieft niet zelf bedenken. Leg je oor te luisteren. Is er al een corporate story? Daar zou je dan eens mee kunnen beginnen. Niet eens om uiteindelijk ook een corporate story te maken, maar meer om de antwoorden te krijgen op de wezenlijke vragen van je organisatie. En daar dan vervolgens de verhalen bij te vangen die je mensen herkennen. En ze herkennen die verhalen omdat het hun eigen verhalen zijn. Dat mobiliseert de vrije energie in de onderneming of organisatie in de richting van het grotere doel.  

2. leiderschap en uitdaging

Vermijd in je verhaal de conflictstof niet. Laat zien waar je als organisatie kwetsbaar bent en laat in woord en gebaar zien dat het je menens is om die uitdaging aan te gaan. Niets zo slaapverwekkend als een verhaal over een gelukkig huwelijk. Mensen willen graag een uitdaging aangaan. Waar wringt het? Waar doet het pijn? Wat of wie is precies je tegenstander? Dat kan een actor zijn, maar meestal is het een factor. Kun je die personifiëren? Kun je die visualiseren? No pain, no gain. Laat ook zien wat je als organisatie in het verleden al hebt overwonnen? Bemoedig medewerkers, praat ze geen angst aan, maar geef hoop.  

3. leiderschap en de heilige graal

Wat valt er te winnen? Wat is de heilige graal in je verhaal? Er is een boek dat heet No Story, No Glory. Ik zou het hier willen omdraaien: No Glory, No Story. Als er niks te winnen valt, valt er ook niks te melden. Hier ligt een kerntaak voor het leiderschap in de organisatie. En dan bedoel ik het leiderschap op alle niveaus: vertel wat er te winnen valt. Vertel dat het niet gemakkelijk zal zijn. Dat het een uitdaging is. Kijk goed naar de waarde van weerstand: mensen houden vast aan wat ze kennen. Loslaten is eng. Laat zien dat je oog hebt voor de waarde van wat is, maar vertel ook waarom het anders moet en die dat dan als de call to adventure. Maak het niet alleen uitdagend, maar ook spannend.

4. leiderschap en verandering

Storytelling en leiderschap
Storytelling is de beste manier van communicatie bij verandering

Elk leiderschap kenmerkt zich door ontwikkeling of zelfs meer expliciet door verandering. En storytelling is de beste manier van communicatie bij verandering. Waarom? Omdat het kernthema bij storytelling ontwikkeling is; transitie, verandering. Je staat op punt A en moet naar punt B. Welke weg ga je bewandelen? Welke obstakels moet je onderweg overwinnen? Welke monsters loeren er? Storytelling is zo ongeveer uitgevonden om het verhaal te vertellen aan de hand van een metafoor, een analogie, een parabel of een voorbeeld uit de praktijk. Maak daar als leider gebruik van door een externe verhalenvanger de organisatie in te sturen om de juiste verhalen op te halen. En een ervaren verhalenvanger heeft ook oor voor de zogeheten untold stories. Untold stories zijn verhalen die niet officieel gedeeld worden, maar die wel van (grote) invloed zijn op de cultuur en het klimaat in de organisatie. Ze vormen als het ware de donkere anti-materie. Met de untold stories krijg je goud in handen. 

5. leiderschap en de boodschap

Maak je verhaal aanschouwelijk. In elke presentatie of management-speech zit een boodschap. Vraag je van tevoren goed af wat die boodschap precies is. Probeer niet meer dan één boodschap in je verhaal te verwerken. Heb je er meer, ga dan een etage hoger zitten. Daarmee wordt het wel abstracter, maar dat kun je dan ondervangen door voorbeelden uit de alledaagse praktijk te geven. Of door je punt te visualiseren. Dat verhoogt de 'plakfactor' van je verhaal. Kijk ook eens op spreken in het openbaar

6. leiderschap en het gebruik van tegenstellingen

Om zaken scherper neer te zetten, kun je werken met tegenstellingen. Wil je dat de organisatie een rondje wordt, begin dan te vertellen over het vierkant. Draai het dus om. Niet te negatief, want je mensen zitten nu nog allemaal in het vierkant. Noem juist wat positieve kanten van het vierkant. Maar vertel ook waarom je een rondje moet worden. Dat zijn dan meteen de negatieve kanten van het vierkant. Die mag je vervolgens wel benoemen. En eigenlijk worden die negatieve kanten van het vierkant juist door het rondje gedefinieerd. Let er daarbij wel op dat je het veranderdoel (het rondje) positief formuleert. Formuleer je het negatief, dan weten mensen doorgaans nog niet wat de bedoeling is. Vertel dus als leider wat je wél wil en hoe je het wil. 

7. leiderschap en de woorden

Hou het bij het vertellen van veranderverhalen concreet, persoonlijk en dichtbij. Gebruik geen dure woorden als je ook betaalbare woorden kunt gebruiken. En gebruik vooral de woorden uit de organisatie. Niet het jargon, maar woorden die mensen van vlees en bloed gebruiken tijdens hun werk. Bedenk: als je het eens bent over de woorden, ben je het ook eens over de bedoeling.

Reageer

Verder praten over storytelling en leiderschap? Wij maken graag kennis.

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Deel dit!

Volg ons


Reactie schrijven

Commentaren: 0