· 

Leiderschap en verandering (1)

Een leider is eerst en vooral erfgenaam vóórdat hij of zij beleidsmaker wordt. De leider zal dus eerst het verhaal van de organisatie moeten leren kennen en daarop een visie ontwikkelen voordat je een missie kunt formuleren. Vervolgens is veranderen vooral een kwestie van het juiste verhaal, dat wil zeggen een verhaal dat iedereen in de organisatie begrijpt. Hoe doe je dat?

Elke organisatie zit continu in een veranderingsproces. Althans in een ontwikkelingsproces. Helmaal aan het begin, er midden in of aan het eind.
Verandering is bewuste ontwikkeling. Als organisaties zich vanzelf in de goede richting zouden ontwikkelen, was er geen leiderschap nodig. Leiderschap initieert verandering en geeft daar vorm en tempo aan. Dan is het essentieel dat de verandering door de hele organisatie begrepen wordt. Wat heeft het verhaal daarmee te maken? Het verhaal kent een achterliggend schema dat tijdloos en universeel is. Dat schema is een-op-een van toepassing op thema's als ontwikkeling, groei en toekomst. Daarnaast kun je met de theorie van het verhaal een dynamiek ontwikkelen die je op geen enkele andere manier voor elkaar gaat krijgen.

COMMUNICATIE EN het narratief

Communicatie bij verandering
Verandering, transitie en transformatie is het centrale thema bij storytelling. En waarom zou de communicatie bij verandering daar dan niet bij aansluiten? In een workshop laten we zien hoe dat werkt.

Verandering begint bij het besef in de top dat elke organisatie intuïtief weet waar het naar toe moet. Inhoudelijk is verandering dus geen top down proces (hooguit in 2 voor 12 situaties), maar veel meer een gefaseerd proces van ideeën uitwisselen van de manier waarop. Want als de organisatie toch al 'weet' waar het naar toe moet, dan kun je de ideeën voor de manier waarop beter ophalen uit de organisatie en die ideeën in je eigen verhaal te verwerken. Dat is beter voor het draagvlak en het maakt bovendien de besluitvorming rijker. Maar het waarom van de verandering, de noodzaak tot verandering, welke moeilijkheden er daarbij zijn te overwinnen, wat er te winnen valt en hoe medewerkers de verandering in de eigen context kunnen realiseren, dat verhaal zul je als leider toch echt zelf in elkaar moeten draaien. Zo verzeker je je als leider dat de organisatie de diagnose en de prognose van de verandering deelt. En dat is het begin van het succes van de verandering. Hoe doe je dat? Om te beginnen door eens 5 of 3 jaar terug te kijken: waar kom je vandaan? Wanneer is het mis gegaan of juist goed gegaan? Waar lag dat aan? Hoe zou het dan wel moeten? En wat moet er dan precies gebeuren? Hoe urgent is dat? Wat is de uitdaging? Wat valt er te winnen? Wat moet er dan overwonnen worden? Hoe ga je dat doen? Dat is een verhaal dat gaat over het primaire proces, het proces waar het geld mee wordt verdiend. En van dat verhaal zul je als leider het dominante verhaal moeten zien te maken. Dat doe je door te focussen op je grote vijand die je missie in de weg staat en op je grote vriend die je daar juist bij gaat helpen. Personaliseer die vijand, maar maak het nooit persoonlijk.

de angst om te veranderen

Om jouw verhaal als leider dominant te maken, kijk je naar de communicatie bij verandering als naar een campagne. Iedereen herinnert zich de campagne van Obama. Yes we can! Voor Obama was de vijand de apathie. Het idee dat het toch allemaal niet uitmaakt omdat ze in Washington precies doen waar ze zelf zin in hebben. En eigenlijk heeft Trump op precies datzelfde sentiment zijn verkiezingen gewonnen. Hillary behoorde teveel tot het establishment, nam er onvoldoende afstand van en bevestigde zo wat veel mensen al dachten. Je concentreert je als leider op de sta-in-de-weg, op datgene wat aan je missie in de weg staat en geeft daar voorbeelden van die je uit de organisatie hebt gehaald. Daarbij laat je steeds zien hoe die voorbeelden aan de vijand gerelateerd zijn. Appelleer aan de angst. Vervolgens vertel je hoe het wel moet. Ook met voorbeelden. Appelleer aan de hoop. Schets de toekomst. Wat die oplevert. Hoe je je missie gaat realiseren en hoe medewerkers daaraan kunnen bijdragen.

communicatie en storytelling

Je sluit als leider in je communicatie dus aan bij de hoop en gebruikt de angst om de vijand te verslaan. Je doet een appèl op de positieve energie. Dat is je vriend. Die heeft te maken met veranderingsbereidheid, met het aan willen en durven gaan van de uitdaging, met een gevoel van urgentie en met geloof in, hoop op en de verwachting van een betere toekomst. En je vriend is minstens zo belangrijk als je vijand (die vastgeroeste negatieve overtuiging, de angst of weerstand om te veranderen). Vriend en vijand zijn in dit verband uiteraard nooit personen, maar altijd factoren, overtuigingen (frames en narratieven). Het is de taak van de leider en van het leiderschap -en dus van communicatie- om geloof, hoop en verwachting te creëren voor de toekomst door een krachtig en positief narratief te schetsen en te blijven vertellen.

Bob Duynstee heeft een rijke ervaring met de communicatie rondom veranderingsprocessen.

meer weten?

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

meer weten over storytelling en verandering?

Reactie schrijven

Commentaren: 0