· 

Leiderschap en verandering (1)

Een leider is eerst en vooral erfgenaam vóórdat hij of zij beleidsmaker wordt. De leider zal dus eerst het verhaal van de organisatie moeten leren kennen. Vervolgens is veranderen vooral een kwestie van het juiste verhaal, dat wil zeggen een verhaal dat iedereen in de organisatie begrijpt. Dat is nummer een. Twee is dat je zelf en alle leiders in de organisatie het juiste voorbeeld geven. Drie: dat je medewerkers de ruimte geeft om het veranderingsproces zelf te incorporeren. En vier: dat je de vorderingen wel strak laat terugrapporteren. Hoe doe je dat?

Elke organisatie zit continu in een veranderingsproces. Althans in een ontwikkelingsproces. Helmaal aan het begin, er midden in of aan het eind.
Verandering is bewuste ontwikkeling. Als organisaties zich vanzelf in de goede richting zouden ontwikkelen, was er ook geen leiderschap nodig. Leiderschap initieert verandering en geeft daar vorm aan. Dan is het essentieel dat de verandering door de hele organisatie begrepen wordt, dat ruimte gegeven wordt om de verandering op alle niveaus door te voeren, dat het leiderschap zelf het juiste voorbeeld geeft en dat voorbeelden van gewenst gedrag actief wordt gedeeld. Wat heeft het verhaal daarmee te maken? Het verhaal kent een achterliggend schema dat tijdloos en universeel is. Dat schema is een-op-een van toepassing op thema's als ontwikkeling, groei en toekomst.

COMMUNICATIE EN het narratief

Communicatie bij verandering
Verandering, transitie en transformatie is het centrale thema bij storytelling. En waarom zou de communicatie bij verandering daar dan niet bij aansluiten? In een workshop laten we zien hoe dat werkt.

Verandering begint bij het besef in de top dat elke organisatie intuïtief weet waar het naar toe moet. Inhoudelijk is verandering dus geen top down proces (hooguit in 2 voor 12 situaties), maar veel meer een gefaseerd proces van verhalen uitwisselen. Want als de organisatie 'weet' waar het naar toe moet, dan kun je de verhalen voor de verandering beter ophalen uit de organisatie om die in je eigen verhaal te verwerken. Dat is beter voor het draagvlak en het maakt bovendien de besluitvorming rijker. Dan gaat het om verhalen over het waarom van de verandering, de noodzaak tot verandering, welke moeilijkheden er daarbij zijn te overwinnen, wat er te winnen valt en hoe medewerkers de verandering in de eigen context kunnen realiseren. Zo verzeker je je als leider dat de organisatie de diagnose en de prognose van de verandering deelt. En dat is het begin van het succes van de verandering. Kijk eens terug in de tijd, 10, 5 of 3 jaar terug: hoe is de te veranderen situatie in de loop der jaren zo gegroeid? Wat zijn de positieve kanten van de praktijk? Welke ervaringen hebben medewerkers daarmee? Wat is de schaduwzijde? Wat is er veranderd om de praktijk te veranderen? Wat merken medewerkers daar dan van in de praktijk (marktaandeel)? Hoe urgent is dat? Wat is de uitdaging? Wat valt er te winnen? Wat moet er dan overwonnen worden? Hoe ga je dat doen?

de angst om te veranderen


Communicatie bij verandering is een campagne. Iedereen herinnert zich de campagne van Obama. Yes we can! Voor Obama was de vijand de apathie. Het idee dat het toch allemaal niet uitmaakt omdat ze in Washington precies doen waar ze zelf zin in hebben. En eigenlijk heeft Trump op precies datzelfde sentiment zijn verkiezingen gewonnen. Hillary behoorde teveel tot het establishment, nam er onvoldoende afstand van en bevestigde zo wat veel mensen al dachten. Dat is het narratief. Dat soort overtuigingen zijn je vijanden. Die zul je als leider in je communicatie moeten benoemen. Tegen angst valt niet op te communiceren. 

communicatie en storytelling


Je sluit als leider in je communicatie aan bij de hoop, niet bij de angst om te veranderen. Je doet een appèl op de positieve energie. Dat is je vriend. Die heeft te maken met veranderingsbereidheid, met het aan willen en durven gaan van de uitdaging, met een gevoel van urgentie en met geloof in, hoop op en de verwachting van een betere toekomst. En je vriend is minstens zo belangrijk als je vijand (die vastgeroeste negatieve overtuiging, de angst of weerstand om te veranderen). Vriend en vijand zijn in dit verband uiteraard nooit personen, maar altijd overtuigingen (frames en narratieven). Het is de taak van de leider en van het leiderschap -en dus van communicatie- om geloof, hoop en verwachting te creëren voor de toekomst.

Bob Duynstee is communicatie-expert en heeft een rijke ervaring als evaluator en storyteller.

Verder praten over een veranderingsproces? 

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

meer weten over storytelling en verandering?

Reactie schrijven

Commentaren: 0