JUBILEUMBOEK maken? Gedenkboek maken? Lustrumboek maken? onze belangrijkste tips

Een jubileumboek maken, gedenkboek maken of lustrumboek maken is een vorm van corporate storytelling. Door er op die manier naar te kijken, levert een jubileumboek, gedenkboek of lustrumboek je organisatie ook meer op. Denk aan het belichten van 'trots-momenten'. Je kunt heel mooi de historische lijn van begin tot nu volgen met research, archiefonderzoek en interviews. Dat heeft zeker voor instituties met een rijke geschiedenis al een waarde op zichzelf. Maar je kunt vanuit het verleden ook proberen om vooruit kijken. Dat maakt het spannend. Hoe maak je een jubileumboek, gedenkboek of lustrumboek? Onze tips.

Jubileumboek 'Bouwen aan vrede', t.g.v. het 100-jarige bestaan van het Vredespaleis i.o.v. de Carnegie Stichting, aangeboden aan ZKH Willem Alexander. 
Jubileumboek 'Bouwen aan vrede', t.g.v. het 100-jarige bestaan van het Vredespaleis i.o.v. de Carnegie Stichting, aangeboden aan ZKH Willem Alexander. 

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot (voorzitter Carnegie Stichting) reikt het jubileumboek Bouwen aan Vrede uit aan de Koning: 'Your Majesty, Secretary General of the United Nations, Prime minister, your excellencies; we chose an Amsterdam based firm, DuynsteePolak, as being the most promising production team.' 

'Ridders in de Bijlmer', een boek over de geschiedenis van de Bijlmer i.o.v. Amsterdam Zuidoost bij gelegenheid van het 750-jarige bestaan van de Bijlmer, aangeboden aan burgemeester Van der Laan. 
'Ridders in de Bijlmer', een boek over de geschiedenis van de Bijlmer i.o.v. Amsterdam Zuidoost bij gelegenheid van het 750-jarige bestaan van de Bijlmer, aangeboden aan burgemeester Van der Laan. 
Jubileumboek maken
Diewertje Blok bespreekt het boek Ridders in de Bijlmer in haar televisieprogramma 'Landinwaarts', inclusief een uitgebreid interview met de auteur Evert van Voskuilen.
WijnWijs is een boekje voor middelbare scholieren over wijn in opdracht van het 25-jarige Wijn Informatie Centrum (WIC), maar bleek in de praktijk ook onder volwassenen gretig aftrek te vinden. Er zijn in twee drukgangen 140.000 exx van verspreid.
WijnWijs is een boekje voor middelbare scholieren over wijn in opdracht van het 25-jarige Wijn Informatie Centrum (WIC), maar bleek in de praktijk ook onder volwassenen gretig aftrek te vinden. Er zijn in twee drukgangen 140.000 exx van verspreid.
Jubileumboek over 150 jaar studentenleven in Amsterdam, 420 p's met chronologisch overzicht in tijdvakken, fotodeel, belevingsonderzoek, twee analyses en brieven met persoonlijke herinneringen.
Jubileumboek over 150 jaar studentenleven in Amsterdam, 420 p's met chronologisch overzicht in tijdvakken, fotodeel, belevingsonderzoek, twee analyses en brieven met persoonlijke herinneringen.
Jubileumboek Zand & Zaagsel i.o.v. Strukton 75 jaar.
Jubileumboek Zand & Zaagsel i.o.v. Strukton 75 jaar.
Voor de gemeente Amsterdam maakten we 'Krassen op de eeuwigheid' een zoektocht naar de achterkant van raadsnota's in een bijzonder decennium. 
Voor de gemeente Amsterdam maakten we 'Krassen op de eeuwigheid' een zoektocht naar de achterkant van raadsnota's in een bijzonder decennium. 
Voor de ingebruikstelling van de IJ-tram maakten wij deze gelegenheidsuitgave over de aanleg van de IJ-tram, aangeboden aan minister Karla Peijs. 
Voor de ingebruikstelling van de IJ-tram maakten wij deze gelegenheidsuitgave over de aanleg van de IJ-tram, aangeboden aan minister Karla Peijs. 

Voor Schiphol 100 jaar hebben we een multimediale online longread gemaakt.

HET CONCEPT VOOR EEN JUBILEUMBOEK,  lustrumboek of gedenkboek

Het jubileumboek, lustrumboek of gedenkboek zit in de hoek van de corporate storytelling. Een jubileum of lustrum is een AAA-aanleiding om het wij-gevoel op te poetsen en begint altijd met een concept: wat wordt het idee achter het boek? Wordt het een chronologische wandeling langs de ontwikkeling van de organisatie? Is er een archief? Zijn er nog mensen uit de beginfase in leven? Of wil je juist de huidige context centraal stellen en af en toe teruggrijpen op het verleden? Ga je werken met een onderzoek? Met interviews? En zo ja, hoe dan? Hoe ga je om met beeld? Er zijn eindeloos veel mogelijkheden. Denk ook eens aan een relevant thema dat gelinked is aan je organisatie. Vakmanschap of professionaliteit bijvoorbeeld. Wij vragen ons al tijdens de conceptfase graag af wat straks de impact gaat worden van het jubileumboek, gedenkboek of lustrumboek. Hoe maken we medewerkers trots op hun organisatie? En kun je met je insteek of met je thema straks makkelijk publiciteit krijgen? Op die manier zet je namelijk je organisatie extra in het zonnetje. In het concept leg je het basisidee voor het boek vast. Dat is nooit een keurslijf. Veranderingen in het concept kunnen in de beginfase van het project besproken worden. Is de auteur eenmaal volop in touw, dan wordt het steeds lastiger om het concept nog te veranderen. Stem het concept daarom goed af met iedereen die er iets over te zeggen heeft. Hetzelfde geldt voor een jubileumfilm of online longread: je zult eerst een idee en een soort van verhaallijn moeten hebben.

plan van aanpak voor een jubileumboek, lustrumboek of gedenkboek

Behalve een concept maak je ook een plan van aanpak voor een jubileumboek, gedenkboek of lustrumboek. Inclusief een planning. In het plan van aanpak staan de randvoorwaarden: programma van eisen van de opdrachtgever, rode draad, thema, omvang, globale opzet, doel, doelgroepen, organisatie, tone of voice, verhouding tekst/beeld en planning. Inclusief organisatie, uitvoering en financiering. 

financiering en draagvlak voor een   JUBILEUMBOEK, LUSTRUMBOEK OF GEDENKBOEK

Het woord is gevallen: 'financiering'. Projectfinanciering. Maak je je jubileumuitgave maatschappelijk relevant, dan kun je vaak ook nog sponsors bereid vinden om bij te dragen. Sponsoring van een jubileumboek is op diverse manieren mogelijk, evenals het benutten van fiscale mogelijkheden voor BTW-vrijgestelde organisaties. Je krijgt maar één kans om sponsor te interesseren. Dus bereid dat goed voor. Wij hebben ervaring met het sponsortraject voor jubileumboeken. Voor het overige is de financiering van een jubileumboek vooral een kwestie van bereidheid en van de manier waarop je het project intern positioneert. Draagvlak inderdaad. Soms kan een comité van aanbeveling daar ook voor helpen.  

PROJECTPLAN BIJ EEN  JUBILEUMBOEK, LUSTRUMBOEK OF GEDENKBOEK

Bij een jubileumboek of gelegenheidsuitgave gaat het om serieuze opdrachten. Niet elke willekeurige professionele tekstschrijver is dat gewend. Bij grote schrijfprojecten maakt de auteur een specifiek projectplan (onderzoek, hoofdstuk-indeling, planning schrijfproces etc.) zodat ook dit proces te volgen en te managen is. Bij een jubileumboek of een gelegenheidsboek is dat essentieel omdat je daar met een harde deadline hebt te maken. Dan wil je niet voor verrassingen te komen staan.

organisatie van een  JUBILEUMBOEK, LUSTRUMBOEK OF GEDENKBOEK

Natuurlijk kun je de hele organisatie van een jubileumboek uitbesteden. Maar het kan juist heel inspirerend zijn om samen aan een jubileumboek te werken. Vaak ben je als organisatie immers ook de uitgever, maar in elk geval de opdrachtgever. Vaak vormen wij een gemengde redactie of minstens een kernredactie en soms ook een gemengde kernredactie en een interne redactieraad. Die laatste staat dan op iets meer afstand, maar is uiteraard wel betrokken. Onze rol is vaak die van hoofdredacteur, projectleider en coördinator. Projectmanagement, sponsoring, conceptontwikkeling, redactie, beeldredactie, eindredactie, vormgeving, drukwerk en uiteraard het betrekken van de opdrachtgever bij het hele proces is ons op het lijf geschreven. 

RESEARCH, interviews en bijdragen BIJ EEN  JUBILEUMBOEK, LUSTRUMBOEK OF GEDENKBOEK

Soms is het nodig om een of meerdere archieven te raadplegen. Dan is het wel zo handig als de auteur de weg weet. Archiefonderzoek is een vak apart. Niet dat je dat als auteur niet snel in de vingers kunt krijgen, maar het kan wel helpen als de auteur ervaring heeft met archiefonderzoek. Net als met interviewen. Interviews zijn namelijk ook een bron van informatie en kunnen een boek verlevendigen. Overigens kun je dan weer op verschillende manieren met interviews omgaan. Hoe, dat hangt echt af van de creatieve insteek van het boek. En je kunt er uiteraard ook voor kiezen om naast een hoofdauteur ook nog andere auteurs uit te nodigen voor een bijdrage. Zeker als je lustrumboek een thema mee heeft gekregen. Dan is het wel weer goed om daar als redactie scherp op te sturen. Want voor derden geldt hetzelfde als voor elke andere auteur: je wilt je niet laten verrassen.

RedaCTIE bij een  JUBILEUMBOEK, LUSTRUMBOEK OF GEDENKBOEK

Het schrijfproces kan een heel eenzaam proces zijn en dat brengt risico’s met zich mee. Zeker omdat een jubileumboek, gelegenheidsboek of liber amicorum vaak een harde opleverdatum kent. Maar ook afgezien daarvan is het verstandig om de auteur(s) goed te begeleiden door een (kleine) redactie. Dat is altijd beter voor het eindresultaat. Begeleiding begint uiteraard met gesprekken rondom het centrale idee. Als dat idee is uitgekristalliseerd, kun je een of meerdere schrijvers uitnodigen om hun kijk op het centrale idee te geven. Op die manier blijf je vanzelf prettig bij een auteur hangen. Maar uiteraard kun je het creatieve project ook helemaal in handen leggen bij een extern bureau. Op die manier hebben wij al meerdere jubileumboeken bezorgd. Uiteraard steeds in nauw overleg met de opdrachtgever.   

BEELDREDACTIE bij een  JUBILEUMBOEK, LUSTRUMBOEK OF GEDENKBOEK

Beeld is een verhaal apart. Niet dat in elk boek altijd met beeld (fotografie, illustraties, infographics) gewerkt hoeft te worden. Een goed leesboek kan prima zonder. Maar in 9 van de 10 jubileumboeken en gelegenheidsuitgaven wordt met beeld gewerkt. Dat kan historisch beeldmateriaal zijn of eigentijdse fotografie. Hoe dan ook is het beeldverhaal een apart verhaal dat aparte aandacht verdient. 

REDACTIONELE OPMAAK VAN EEN  JUBILEUMBOEK, LUSTRUMBOEK OF GEDENKBOEK

Bij de opmaak van een jubileumboek gaat het altijd om een redactionele opmaak. Zoek dus een vormgever die ervaring heeft met longcopy. Want dat heeft niet elke vormgever. Redactionele vormgeving is een vak apart met een notenapparaat, een zakelijk register, een personenregister, beeldverantwoording, illustraties, infographics, tekstkaders, streamers en bijschriften. Een redactioneel vormgever begrijpt en accentueert de indeling en de bedoeling van je boek. Daar staat tegenover dat lang niet elke redactionele vormgever ook sterk is in het ontwerpen van een omslag. Dat is toch een vak apart. Soms is het een idee om het omslagontwerp van de redactionele vormgeving af te splitsen.

DRUKWERK VAN EEN  JUBILEUMBOEK, LUSTRUMBOEK OF GEDENKBOEK

Het drukwerk kan een behoorlijke kostenpost zijn bij grote boekproducties. Dan betaalt een buitenlandse drukker zich soms uit. Dat kan op een grote productie zomaar duizenden euro's schelen. Wij hebben goeie ervaringen met Nederlandse drukkers, maar ook met drukkers in Duitsland en Spanje

KOSTEN EN PROMOTIE VAN EN BIJ EEN  JUBILEUMBOEK, LUSTRUMBOEK OF GEDENKBOEK

Zoals gezegd is het soms mogelijk om in de fiscale sfeer te besparen op een boekproject. Wij kennen de mogelijkheden. Fondswerving is een manier om aanvullend budget op te bouwen. Ook daar hebben wij ervaring mee. Voor de verkoop van je boek (als het niet als een puur relatiegeschenk bedoeld is) is promotie noodzakelijk. Verkoop van het boek is ook een manier om de kosten te drukken. Free publicity in de vorm van recensies en social media vormen de belangrijkste wegen om ruchtbaarheid te geven aan een uitgave. Dat betekent een goed (online) persbericht en creatief zijn met 'insteken' bij radio, televisieprogramma’s en social media. Maar denk ook aan speciale kranten- en tijdschriftenrubrieken. Zeker als je je jubileumboek ook een verkoopprijs meegeeft, betaalt free publicity zich terug. Ook daar hebben wij ruime ervaring mee. 


Voor iedere vraag ontwikkelen wij een praktisch en inspirerend traject. Interesse in een gratis en vrijblijvend adviesgesprek over jullie jubileumboek, gedenkboek of lustrumboek?

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.