Hoe maak je een position-paper? (2)

Hoe fabriceer je een position paper? Onderstaande tips kun je ook gebruiken als je zelf eens met een opiniërend stuk in de krant wilt komen. Organisaties baseren hun ingezonden stukken op een position paper. 

 

Een position paper wordt niet geschreven, maar opgesteld. En wel in commissie. Het is dus veel meer een kwestie van verzamelen, ordenen, overleggen, structureren, onderbouwen en inkleden dan van 'schrijven'. Uiteraard is er wel iemand die het op papier zet: de penvoerder. En er zijn wat algemene regels die ook gelden voor een position paper. Bijvoorbeeld: vermijd dure woorden als je ook betaalbare woorden kunt gebruiken en gebruik korte zinnen. Kijk hier voor verder schrijftips.

 

Voorbereiding 

Om het overzicht te krijgen brengen organisaties om te beginnen het krachtenveld in kaart: wie is medestander, wie tegenstander? Letterlijk: wie zit waar met welke argumenten? Hoe zitten de media in de wedstrijd? Organisaties snappen als geen ander dat daar de slag uiteindelijk wordt gewonnen. Bij een position paper gaat het immers altijd over beeldvorming. Wie een opiniërend stuk wilt publiceren, doet er in elk geval verstandig aan om even te onderzoeken welke krant het meeste met het betreffende onderwerp heeft. Reageren op de opinie van een ander vergroot de kans op publicatie. Maak dan ook niet de fout door alleen naar het eigen verhaal te kijken. Een opiniërend stuk komt sterker over als je er blijk van geeft dat je je hebt verdiept in de visie en de argumenten van de oppositie. Vervolgens kun je dat standpunt extrapoleren ad absurdum: waar gaat dat toe leiden? Zum Teufel.

 

Hoofdlijnen

Dan de inhoud. De meest voorkomende valkuil bij het opstellen van een position paper of een opiniërend stuk is detailkennis. Daardoor lopen opstellers/auteurs het risico dat de informatiedichtheid van het stuk te groot wordt. En daar is de beeldvorming niet mee gediend. De informatiedichtheid kan in een geschreven tekst hoger zijn dan in een gesproken tekst (presentatie of interview voor radio of televisie), maar ook de lezer wil niet overvoerd worden. Dus om te beginnen hou je het kort. Het gaat in een opiniestuk om een standpuntbepaling op hoofdlijnen. Anders wordt je baas die het straks kan gaan uitleggen voor de camera ook kierewiet. Benoem dus alleen de belangrijkste argumenten waarom je vóór en/of tegen iets bent. Kijk goed of het eigen standpunt inschiet op een grotere maatschappelijke trend en vraag je af of het oppositionele standpunt de klok niet juist terugdraait. De tijdgeest is altijd een prettige medestander. Vraag je ook eens af welke (maatschappij)visie er achter het oppositionele standpunt schuilgaat. Is daar wat mee te doen? Zijn er voorbeelden uit andere landen of in andere sectoren waar de eigen visie wel goed uitpakt en/of waar de oppositionele visie tot problemen leidt? Selectief winkelen is vaak een hele kansrijke strategie. 

 

Lengte

Door je op de hoofdlijn te concentreren, wordt ook de lijn van je betoog - en daarmee van je verhaal - duidelijker. Opiniestukken hebben vaak een voorgeschreven lengte van bijvoorbeeld 800 woorden, dat is ongeveer anderhalf A4. Een position paper gaat vaak - vóórdat de publiciteit wordt gezocht - naar beleidsmakers op het betreffende ministerie. Mooi als dat op 1 A4 kan, een andere keer moet het op 5 pagina's en afhankelijk van het onderwerp kan een position paper zelfs 15 pagina's A4 beslaan, bijvoorbeeld bij een voorgenomen stelselwijziging in het onderwijs of de zorg. Maar ook dan kan het geen kwaad om de hoofdlijn op één A4 uit te werken. Werk in elk geval met bijlagen waar verdere onderbouwing en verwijzing een plek kan krijgen.

 

 

Interviews

Een position paper wordt ook gebruikt om het leiderschap voor te bereiden op interviews. Anders dan bij een ingezonden geschreven stuk heb je bij een interview de regie niet in eigen hand. Aan de andere kant kun je de vragen die een journalist of presentator gaat stellen ook wel zelf bedenken. Weinig media-ervaring? Stel dan een Q&A op en oefen dat schema een paar keer met een advocaat van de duivel voorafgaand aan radio en televisie interviews en op interviews voor landelijke kranten. Bij radio en televisie is een geloofwaardige en overtuigende presentatie minstens zo belangrijk als de kracht van argumenten zelf. Zorg dus voor een zelfverzekerde maar niet-arrogante houding. En zelfverzekerd kun je zijn als je je verhaal op orde hebt. 

 

Framing 

Tot slot twee begrippen die in de wereld van de public affairs  een centrale rol spelen, en die hebben alle twee met beeldvorming te maken: framing en narratief. Met het formuleren van het eigen standpunt heb je altijd met framing te maken. Neem het thema werkgelegenheid in relatie tot de in deel 1 genoemde Lissabon-agenda. VNO/NCW en vakbonden kijken elk op hun eigen manier aan tegen de effecten daarvan en geven daar in hun eigen bewoordingen blijk van: continuïteit versus broodroof. Die bewoording op zichzelf is in de beeldvorming een factor van belang. In de publieke opinie wordt het vaak een wedstrijd van het ene frame tegen het andere. 

 

Narratief

Het tweede begrip is het narratief. Framing en narratief verhouden zich tot elkaar als een foto tot een film. Bij beeldvorming gaat het vooral om: controlling the narrative. Het narratief in de context van (bijvoorbeeld) de neoliberale Lissabon-agenda is dan: open grenzen is goed voor het behoud van werkgelegenheid. Bij zo'n 'positief narratief' benadruk je wat er goed is aan het eigen standpunt. Een 'negatief narratief' benadrukt wat er mis is aan het oppositionele standpunt. Vanuit de optiek van FNV kan dat er dan ten aanzien van open grenzen zo uit zien: 'Een politiek van open grenzen leidt tot verdringing op de arbeidsmarkt en tot een negatieve loonspiraal aan de onderkant van de arbeidsmarkt'. Iedereen die iets wil bereiken via de media moet zich ervan bewust zijn met welk narratief hij/zij de boer op gaat en hoe zich dat verhoudt tot het narratief van de wederpartij.

 

Bob Duynstee

Lees ook: Hoe beïnvloeden organisaties de meningsvorming? (1)

Print Friendly and PDF

Advies, hulp of gouden tip nodig bij het opstellen van een position paper? 

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Lees meer blogs: