· 

Position paper maken; hoe doe je dat?

Position paper bestaat uit 2 woorden in 1 volgorde. Eerst de position en dan de paper. En om de position te bepalen, kijk je goed naar het oppositionele standpunt, naar de stand der wetenschap en naar de publieke opinie. Hoe maak je een position paper?

Position papers zijn er in alle soorten en maten. Het rapport, de open brief, een beleidsnota en een code-of-conduct kun je ook zien als position papers, net als het opiniestuk, een essay en de column, al zijn die laatste twee vaak op persoonlijke titel. Kijk hier als je meer wilt weten over opiniestuk schrijven, de column of het essay. Bedrijven en organisaties maken position papers om hun standpunt of visie op een bepaald punt duidelijk te maken en te bepleiten. Dan gaat het om issues, dus om onderwerpen waar het in de politiek, in de samenleving of in de organisatie om draait: voorgenomen kabinetsbeleid, het belang van duurzaamheid (ESG) of van een MeToo-beleid, integriteitskwesties, cultuur-issues, het (post) Corona-beleid, governance-issues, het waarom van een reorganisatie, de meerwaarde van een fusie of welk ander onderwerp dan ook dat de gemoederen bezig houdt.

corporate story


Daarnaast wordt de position paper ingezet om het publiek op een krachtige en heldere manier te informeren over existentiële vragen die elke organisatie zichzelf stelt: wie zijn wij, wie willen we zijn in deze tijd en wat is onze toegevoegde waarde? Door het ontwikkelen van een position paper verzekeren organisaties zich er dan van dat hun verhaal op een eenduidige manier door verschillende personen naar buiten wordt gebracht. Die vorm, die je een positioneringspaper zou kunnen noemen, hoort volgens ons echter eerder thuis onder de noemer van de corporate story. In deze blog gaat het om de vraag hoe je een position paper maakt waarin een standpunt, visie of opinie naar voren wordt gebracht waarmee je anderen op de hoogte wil brengen, probeert te overtuigen of de publieke opinie probeert te beïnvloeden. Daaronder valt dus ook het schrijven van opiniestukken, van een column of essay en het plaatsen van een open brief. Maar met een beetje fantasie zou je elk plan, notitie, rapport en elke lobby daar ook onder kunnen laten vallen. 

Position paper maken
Position paper voor Schadegarant over het maatschappelijk risico van schadeherstel in relatie tot ontwikkelingen in de automotive industrie.

Met een position paper probeert een organisatie politici, adviserende colleges, de media, bestuurlijke gremia, de sector of de branche te overtuigen c.q. te interesseren voor de eigen opinie, het eigen standpunt of de eigen zienswijze. In de communicatiewetenschap valt de position paper onder de noemer PA. PA staat voor Public Affairs. Public heeft betrekking op het maatschappelijk karakter van voorgenomen beleid dat een organisatie kan raken. Denk aan belastingen, aan de verkrijgbaarheid van accijns-producten als alcohol, tabak en benzine, aan energie, gezondheidszorg, onderwijs of aan ESG-aspecten. Affairs heeft betrekking op het beleid dat vanuit Den Haag of Brussel in de maak is. Affairs raakt de thematiek. Binnen de thematiek is er sprake van een belangentegenstelling. Dat is het 'issue'. Vandaar dat gesproken wordt van 'issue management'. Vervolgens wil de organisatie daar ook op anticiperen. En dat doet ze met een position paper. In de praktijk valt PA samen met lobbyen. En onder lobbyen verstaan we een heel scala aan activiteiten die erop zijn gericht om politici en media (dus het publiek) te beïnvloeden om zo voorgenomen of voorgestaan beleid uit te kunnen voeren. 

Tip: soms kan een representatief onderzoek behulpzaam zijn bij het samenstellen van een position paper. Zo'n onderzoek is tegenwoordig goed te doen met bijvoorbeeld CheckMarket. Let wel op het 'fabriceren van zogenaamd wetenschappelijk bewijs'.

position paper en intern beleid


Is een position paper daarmee altijd een standpuntbepaling in reactie op voorgenomen overheidsbeleid? Nope! Je kunt een position paper ook inzetten om binnen de eigen organisatie of binnen de branche waarin je actief bent, een standpunt in te nemen ten aanzien van een bepaald thema. Dat kan een intern beleidsvoornemen zijn, een cultuurverandering, een nieuwe missie, strategie of visie of een standpuntbepaling over een ontwikkeling in de samenleving zoals duurzaamheid of het Me Too-gedachtengoed via een code of conduct. Kijk hier voor meer over issue management

Masterclass Opiniestuk schrijven

Als wij betrokken worden bij het maken van een position paper, richten we het traject samen zo in dat er ruimte is voor kennismaking. Met elkaar, met de opdracht en met de uitvoering. Dan kan ik ook mijn meerwaarde laten zien, zonder dat we het idee hoeven te hebben tot elkaar veroordeeld te zijn. Dat hoort bij de aard van dit werk waarin je zelf ook onderdeel bent van het proces. Ben je zelf bezig met een position paper of een opiniestuk voor een landelijke krant? Kijk dan op: Coaching 'Position Paper maken en Opiniestuk Schrijven'

position paper: voorbereid zijn


Position paper maken
Position paper Strategisch Ontwikkelingsmodel Haaglanden voor de gemeente Haaglanden.

Eerst maar even een misverstand uit de weg ruimen: een position paper wordt niet geschreven, maar in elkaar gezet. En wel in commissie. Het is dus veel meer een kwestie van verzamelen, interviewen, ordenen, analyseren, overleggen, structureren, formuleren, verwoorden, onderbouwen, inkleden en visualiseren dan van 'schrijven'. Uiteraard is er wel iemand die het op papier zet: de penvoerder. Omdat het bij een position paper vaak gaat om voorgenomen beleid, wet- of regelgeving, komt juridische kennis van pas. Tegenwoordig wordt dit werkveld daarom ook wel 'public advocacy' genoemd. Veel lobbyisten zijn trouwens jurist. Kijk hier voor een position paper van Shell over (de afschaffing van) de dividendbelasting. Dan zie je meteen het verschil tussen schrijven en opstellen. Ook zie je mooi hoe de feitelijke informatie is verzameld en samengebracht in een lopend verhaal op hoofdlijnen. Elke organisatie bereidt zich voor op wat er komen gaat. Dat geldt ook voor issues. Dus ook als je niet meteen met een standpunt naar buiten wilt, kan het verstandig zijn om je alvast op je standpunt te oriënteren. Al was het maar op hoofdlijnen. Dan kun je er ook later makkelijker mee naar buiten treden. 

position paper en voortschrijdend inzicht


Voor een position paper is het belangrijk dat je ergens de eindregie en de eindverantwoordelijkheid belegt. De een wil er namelijk dit in, de ander dat; dan loop je het risico dat op het eind niemand er nog wat van snapt. Minstens zo belangrijk: het scherp krijgen van de focus. Het gaat er bij een position paper vaak om dat je van een bord spaghetti een bord asperges moet zien te maken. Niet zelden komt daar iets van 'voortschrijdend inzicht' bij om de hoek kijken en is de focus voor de penvoerder als het schieten op een 'bewegend doel'. Of blijkt er weer een verhaal achter het verhaal te zitten. Dat ontaardt soms in een rituele dans rondom een wijkende kern. Ruim daarom genoeg reflectietijd in voor close- en distant reading. Spreek met elkaar een duidelijke procesroute af. Je wilt niet aan de achterkant nog allerlei feedback krijgen die je liever aan de voorkant had gehad. 

Wil je met een 'collega van buiten' of met een advocaat van de duivel sparren over een position paper of opiniestuk? Kijk dan op sparren met een professional

position paper EN de informatie-lus


Natuurlijk kun je meteen beginnen met de uitvoering, maar het kan ook helpen als je weet in welk krachtenveld je zit. Breng dat in kaart: wie is medestander, wie tegenstander? Letterlijk: wie zit waar met welke argumenten? Is er al eerder een oppositionele of corresponderende position paper verschenen? Is er al relevant wetenschappelijk, dus peer reviewed onderzoek gedaan waar je naar kunt verwijzen? Zijn er statistische gegevens waar je naar kunt verwijzen? Heeft de brancheorganisatie al een positie ingenomen? Hoe zitten de media in de wedstrijd? Organisaties snappen als geen ander dat daar de slag uiteindelijk wordt gewonnen. Bij een position paper gaat het behalve om de kracht van argumenten immers ook altijd om beeldvorming. 

In opdracht van de burgemeester van Amsterdam hebben we een position paper gemaakt voor het Wallen-beleid, voor het Food Center Amsterdam, over Eenzaamheid en over ruimtelijke en infrastructurele onderwerpen. Kijk hier voor Hoe maak je een beleidsnota? 

hoor en wederhoor


Reageren op de opinie van een ander vergroot de kans op publicatie of zendtijd. Tuurlijk heb JIJ een mening, maar als je de beeldvorming wilt beïnvloeden maak je, voordat je met je standpunt naar buiten komt, eerst een informatie-lus via de oppositie weer terug naar jezelf. Kijk dus niet alleen naar het eigen verhaal, maar reageer daarin ook op het oppositionele verhaal. Net als in de journalistiek, de wetenschap en in de rechtspraak doe je als het ware aan 'hoor en wederhoor'. Dus kijk je goed welk narratief achter de positie van de tegenpartij zit en welk narratief jij daar tegenover zet? Het narratief is als het ware de kernredenering van je position paper. Een opiniestuk of een radio- of tv-optreden komt sterker over als je er blijk van geeft dat je je hebt verdiept in het narratief van de ander. 

Bob Duynstee studeerde rechten aan de UvA met argumentatieleer als keuzevak. Na zijn studie schreef hij voor diverse landelijke kranten en tijdschriften (1990/2000) Van 2000/2002 volgde hij de opleiding senior Communicatieadviseur (SRM) en het curriculum 'Strategische Communicatie' aan de UvA. Bob heeft ruime ervaring met position papers en opiniestukken. 

meer weten?


Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Print Friendly and PDF

Reactie schrijven

Commentaren: 0